Hel Jastarnia Jurata Kuźnica Puck Władysławowo Jastrzębia Góra Karwia Dębki Białogóra Chałupy Chłapowo

Bazylika Mariacka w Gdańsku – kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, jest głównym kościołem Gdańska, pełniącym rolę konkatedry archidiecezji gdańskiej, wybitnym dziełem gotyckiej architektury ceglanej, największym kościołem ceglanym na świecie i jednym z największych kościołów w ogóle (długość 105 m, wysokość wnętrza 27 m, wysokość wieży 78 m). Wewnątrz mieści się 25000 osób.

Początkowo w tym miejscu stał 6-przęsłowy kościół o układzie bazylikowym z niską wieżą zbudowany w latach 1343—ok. 1360. Pozostałościami po tym pierwotnym kościele są filary korpusu nawowego i 2 najniższe kondygnacje wieży. W 1379 mistrz murarski Henryk Ungeradin rozpoczął wznoszenie obecnego kościoła. Do 1447 ukończono część wschodnią, w latach 1452-66 podwyższono wieżę o 2 kondygnacje. Od 1485 przy budowie pracował architekt Hans Brandt; z jego udziałem wzniesiono korpus nawowy. Budowę ostatecznie ukończono po 1496 pod kierunkiem Henryka Haetzla, który w latach 1499-1502 dokonał przesklepienia całego wnętrza. Tragiczna dla świątyni była II wojna światowa: w 1945 spłonęły dachy, większość sklepień runęła, a duża część wyposażenia uległa zniszczeniu. Rekonstrukcję kościoła ukończono w 1956 r., a wysokie hełmy narożnych wieżyczek odtworzono dopiero po 1970 r.

Kościół jest trójnawową halą o rozbudowanym i bogatym programie przestrzennym: trójnawowy transept i również trójnawowe prezbiterium tworzą we wschodniej części wrażenie przestrzeni centralnej, w której wszystkie kierunki są prawie równoważne, co było ideałem późnogotyckiej architektury miejskiej. Pewne nieregularności planu w miejscu połączenia północnego ramienia transeptu z prezbiterium wynikają z konieczności dostosowania się do istniejącej zabudowy miejskiej. Popisem mistrzostwa architekta są sklepienia, częściowo rekonstruowane po ostatniej wojnie. W nawie głównej, transepcie i prezbiterium są to sklepienia sieciowe o bogatym układzie żeber, w nawach bocznych - sklepienia kryształowe.

Wygląd zewnętrzny kościoła został zdominowany przez gładkie płaszczyzny ścian, w których znajdują się wysokie ostrołukowe okna. Takie ukształtowanie ścian zewnętrznych stało się możliwe dzięki wprowadzeniu skarp do wnętrza kościoła i utworzeniu między nimi kaplic. Od góry elewacje zamykają szczyty, które są dzielone pinaklami. Z naroży wyrastają ośmioboczne wieżyczki nakryte spiczastymi hełmami (zrekonstruowanymi po 1970 r).

Najcenniejszy element wyposażenia, tryptyk Sąd Ostateczny Hansa Memlinga (1467-73), jest przechowywany w Muzeum Narodowym w Gdańsku (w kościele znajduje się jego kopia).

Wśród pozostałych dzieł znajdują się czołowe zabytki malarstwa i rzeźby gotyckiej, manierystycznej i barokowej w Polsce. Część z nich po 1945 znalazła się w Muzeum Narodowym w Warszawie, przy czym ostatnio niektóre z nich powróciły do Gdańska (m.in. Tablica Dziesięciorga Przykazań i części z Ołtarza Ferberów).

• Ołtarz Jerozolimski, 1495-1500 (obecnie w Muz. Nar. w Warszawie)

• Ołtarz główny, 1511-17, Michał z Augsburga

• Tablica Dziesięciorga Przykazań, ok. 1480-90

• nagrobek Szymona i Judyty Bahrów, 1614-20, Abraham van den Blocke

• rzeźba Pietá, ok. 1420

• rzeźba Pięknej Madonny, ok. 1420

• zegar astronomiczny z lat 1464-70, wykonany przez Hansa Düringera z Torunia (działająca rekonstrukcja)

• barokowy prospekt organowy, częściowo przeniesiony z Kościoła św. Jana w 1985