Hel Jastarnia Jurata Kuźnica Puck Władysławowo Jastrzębia Góra Karwia Dębki Białogóra Chałupy Chłapowo

Półwysep Helski powstał dzięki działalności prądów morskich, ponieważ przez wieki nanoszone tu zostawały piaski z zachodu. Na szwedzkiej mapie z XVII w. Hel był przedstawiany jako sześć wysp.
U nasady Mierzei Helskiej leży Władysławowo. W jego skład wchodzą: Karwia, Ostrowo, Jastrzębia Góra, Chłapowo i Chałupy. Do 1953r. nazywało się Wielka Wieś. Przed wojną w sąsiedztwie wsi wybudowano kąpielisko Hallerowo oraz port rybacki, którego otwarcie miało miejsce 3 maja 1938 roku i na cześć króla Władysława IV nazwano go Władysławowem. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1963 roku. Odwiedzając to miasto warto udać się na wieżę widokową Domu Rybaka, skąd rozpościera się widok na Półwysep Helski. Warto również zwiedzić muzeum( Hallerówkę) związane z działalnością Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera, która w 1918r. wywalczyła dla Polski dostęp do morza.
Chałupy są pierwszą miejscowością mijana na Półwyspie i w zakresie administracyjnym podlegają pod Władysławowo. Początkiem Chałup był dawny fort Władysławowo, wybudowany tutaj w XVII wieku. Przy mającej tu swoje miejsce karczmie powstało osiedle rybackie, zwane dawniej- Budziszewem lub Ceynową.
W środkowej części półwyspu Helskiego położona jest Jastarnia. Pierwsze wzmianki o tym mieście pochodzą z 1378r. Do czasu wybudowania linii kolejowej w latach 20-tych Jastarnia była skromną i cichą wioską rybacką. W chwili obecnej jest jednym z bardziej znanych kurortów wypoczynkowych w północnej części kraju. Prawa miejskie Jastarnia uzyskała w 1972roku. Do jej granic administracyjnych należy również Jurata i Kuźnica. Jastarnia prócz pięknych plaż, posiada również malownicze i pełne uroku zaułki starych, zabytkowych domków rybackich. W takich chatach mieszczą się dwa muzea: „Chata rybacka” i prywatne muzeum J. Strucka. W którym prezentowane są sprzęty rybackie, a na życzenie obejrzeć można działający warsztat szkutniczy.
Jurata, płożona jest na wschód od Jastarni. Ta miejscowość letniskowa powstała w okresie międzywojennym. W roku 1923 spółka akcyjna „ Lasmet’ wydzierżawiła od Lasów Państwowych 180 ha na okres 90 lat, w celu urządzenia luksusowego kurortu wypoczynkowego. Prace przy budowie rozpoczęto 5 lat później. Niektóre z wybudowanych ówcześnie pensjonatów istnieją do dzisiaj. Między innymi  pensjonat „ Lido”, „Mrozik” , „Marina”. Po wojnie wszystkie obiekty zostały upaństwowione. W latach 60. i 70. Juratę upodobały sobie elity partyjne, które wybudowały słynne dziś                                                     hotele „Neptun” i „Bryza”.
Na samym końcu liczącego 34km półwyspu leży miasteczko Hel. Na początku XIII wieku, był tu już znany na całym Bałtyku ośrodek rybołówstwa podporządkowany władzy pomorskiego księcia Świętopełka II. Właśnie on nadał prawa miejskie miastu, które w 1378r. zostały potwierdzone przez Krzyżaków. Mieszkańcy Helu trudnili się połowem ryb i fok. Wielu z nich również zaciągało się do królewskiej floty kaperskiej. Helscy kupcy prowadzili handel z całym światem. Na przeszkodzie do dalszego rozwoju Helu stanęło przejście miasta pod władzę Gdańska, który skutecznie zablokował konkurencję z drugiej strony zatoki. Przysłowiowym gwoździem do trumny była epidemia dżumy na przełomie XVII i XVIII w. oraz wojny szwedzkie. Odrodzenie Helu nastąpiło dopiero w XIX wieku, kiedy to odżyło rybołówstwo, a w okresie międzywojennym, gdy wybudowano stałe połączenie z lądem, Miasto Hel stało się bardzo modnym kurortem i bazą polskiej Marynarki Wojennej. Obecnie na Helu znajduje się filia Muzeum Morskiego mieszczącego się w Gdańsku, prezentująca tradycje rybołówstwa, port rybacki i wojenny, pozostałości dawnych umocnień obronnych, latarnia morska oraz fokarium.
Zdjęcia: pl.wikipedia.org/wiki/Półwysep_Helski, z arch. Urzedu Miasta we Władysławowie, Rafał Katzor i Paweł Paluszyński