Hel Jastarnia Jurata Kuźnica Puck Władysławowo Jastrzębia Góra Karwia Dębki Białogóra Chałupy Chłapowo

Potęga przyrody przemawiająca szumem fal, szkwałem spienionych bałwanów czy łagodną bryzą wrosła w tych, którzy od tysiącleci tworzą krajobraz Bałtyku. Dla rdzennych mieszkańców, Kaszubów o słowiańskim rodowodzie, łapanie ryb i obrona własnych domów była codziennością usakralizowaną bogobojnym poszanowaniem boskich praw natury. Więzy emocjonalne manifestowały się związkami Ziemi Puckiej z Rzeczypospolitą. Powołana w 1568 r. Komisja Morska włączała politykę morską Korony w priorytety państwowe. Kształtowanie się świadomości przynależności narodowej przypadło w Europie na przełom XVIII/XIX stulecia, kiedy to Polska utraciła byt państwowy. W tak trudnych czasach narastania nacjonalizmów, choć pozbawiony granic, integrował się nasz naród wokół idei Ojczyzny. W końcu ubiegłego wieku budząc etos kultury marynistycznej (wspominając chociażby T. J. Konrada Korzeniowskiego vel Joseph Conrad, Bernarda Chrzanowskiego, Aleksandra Majkowskiego) odkrywano morze i tożsamość etniczną Kaszubów.

Z nadziejami Odradzania Ojczyzny wiązano początkowo nieśmiało, później coraz wyraziściej, dostęp do morza. Słowa Ignacego Paderewskiego z 1917 r. "... dla Polski Gdańsk jest oknem na cały świat. Jest płucem, bez którego nie może ona oddychać ..." odbiły się echem w salonach polityków. Najskuteczniejsza okazała się droga dyplomacji, stawiająca problem polskiego wybrzeża na konferencji pokojowej w Wersalu, poparta czynami Marszałka Józefa Piłsudskiego. To on 28. listopada 1918 r., w państwie bez granic, dekretem utworzył marynarkę polską przy Ministerstwie Spraw Wojskowych.

Podpisany 28. czerwca 1919 r. wersalski traktat pokojowy ostatecznie wytyczał na mapie Europy granice morskie II Rzeczypospolitej. Pozostał problem rewindykacji Pomorza z rąk administracji niemieckiej. Na początku października 1919 r. utworzono Front Pomorski pod dowództwem gen. Broni Józefa Hallera. W składzie wojsk znalazły się: 11 Dywizja Piechoty, Dywizja Strzelców Pomorskich i 5 Brygada Jazdy. Odwołując się do autorytetów pomorskich Mikołaja Kopernika i Józefa Wybickiego Błękitny Generał odezwą wzywał naród polski do radości powrotu nad Bałtyk. Wówczas zrodziła się idea uroczystości państwowych manifestujących wolę narodową, by Bałtyk był ostoją Państwa Polskiego.

Podpisana w Berlinie 25. listopada 1919 r. umowa polsko-niemiecka formalnie określała zasady organizacyjne przejęcia Pomorza przez wojsko polskie, stając się podstawą planów operacyjnych zakładających, iż ruchy wojsk odbywać się będą w taki sposób, by nie było bezpośredniego kontaktu. Operacja wykonywana była w dwóch fazach, przekroczenie linii demarkacyjnej nastąpiło 17. stycznia 1920 r. następnego dnia wojska polskie wkroczyły do Torunia rozpoczynając triumfalny pochód przez Pomorze do Pucka. Znamienną w pamięci bezpośrednich uczestników uroczystości 10. lutego 1920 r. była niedostępność Gdańska dla pasażerów pociągu specjalnego i wymowny fakt wręczenia przez wnuka twórcy hymnu państwowego starostę Józefa Wybickiego gen. J. Hallerowi platynowych pierścieni zaślubinowych - tych, które stały się symbolem nierozerwalności sakralnego związku Rzeczypospolitej z Morzem.

W oficjalnej delegacji państwowej uczestniczyli: Minister Spraw Wewnętrznych Stanisław Wojciechowski, v-ce Premier Wincenty Witos, Wojewoda Pomorski Stefan Łaszewski, poseł Maciej Rataj. Ponieważ wśród delegatów ze stolicy byli artyści tej klasy co Julian Fałat, Henryk Uziembło i Stanisław Bagiński, do dziś w świadomości społecznej utrwaliły się obrazy tamtych chwil. Kazanie pamiętnej mszy św. w intencji Ojczyzny wygłoszone przez kapelana ks. Józefa Wryczę wielokrotnie echem rozbrzmiewało w murach puckiej fary, w sercach Kaszubów i Tych, dla których powrót Polski nad Bałtyk jest radością powrotu Małej Ojczyzny do Ojczyzny Ojczyzn.

źródło: Puck on-line